ZAIKS, ZPAV, STOART - czym się różnią i za co płacisz?

ZAIKS, ZPAV i STOART to różne organizacje zbiorowego zarządzania, które reprezentują różne grupy uprawnionych do tej samej muzyki. W skrócie: ZAIKS to autorzy, ZPAV to producenci nagrań, a STOART (obok SAWP) to artyści wykonawcy. Dlatego za publiczne odtwarzanie muzyki w lokalu można płacić więcej niż jednej organizacji - choć w praktyce sprowadza się to do dwóch opłat, nie czterech.

Brzmi zawile, więc rozłóżmy to spokojnie: kto jest kim, za co pobiera opłaty i dlaczego przedsiębiorca dostaje pisma od kilku podmiotów. Na końcu pokazujemy, jak to wszystko uprościć.

Co to jest OZZ

OZZ to organizacja zbiorowego zarządzania prawami autorskimi lub pokrewnymi. W uproszczeniu: twórcy i wykonawcy nie ścigają każdego lokalu osobno, tylko powierzają zbieranie należnych opłat wyspecjalizowanym organizacjom. To one zawierają umowy z firmami i pobierają tantiemy za publiczne odtwarzanie muzyki.

Najważniejsze dla przedsiębiorcy nazwy to ZAIKS, ZPAV, STOART i SAWP. Każda odpowiada za inną warstwę praw do tego samego utworu.

ZAIKS, ZPAV, STOART, SAWP - kto jest kim

Każde nagranie, które słyszysz, to kilka rodzajów praw naraz. Oto kto je reprezentuje:

Organizacja	Kogo reprezentuje	Za co opłata
ZAIKS	Autorzy i kompozytorzy	Prawa autorskie (napisanie utworu)
STOART	Artyści wykonawcy (inkasent praw pokrewnych)	Prawa pokrewne za odtwarzanie publiczne
SAWP	Artyści wykonawcy (druga organizacja)	Prawa pokrewne wykonawców
ZPAV	Producenci fonogramów	Prawa do nagrania

Najprościej zapamiętać tak: ZAIKS = ten, kto napisał, a prawa pokrewne = ci, którzy nagrali (wykonawcy i producenci).

Dlaczego firma płaci więcej niż jednej organizacji

Skoro prawa autorskie i prawa pokrewne to dwie różne kategorie, opłaty też są dwie. W praktyce dla lokalu wygląda to tak:

• ZAIKS - osobna umowa i opłata za prawa autorów.
• STOART - jako jeden inkasent praw pokrewnych zbiera opłaty za wykonawców i producentów nagrań (obejmuje to repertuar reprezentowany m.in. przez ZPAV i SAWP).

Dlatego nie rozliczasz każdej z czterech organizacji osobno - dla przedsiębiorcy są to zwykle dwie płatności: ZAIKS oraz prawa pokrewne przez STOART. Ile to konkretnie kosztuje, rozkładamy we wpisie o tym, ile kosztuje ZAIKS w lokalu. Przy okazji warto nie mylić tych opłat z opłatą reprograficzną, która dotyczy zupełnie czego innego.

Jak muzyka bez OZZ upraszcza temat

Cała ta układanka organizacji dotyczy muzyki objętej zbiorowym zarządzaniem. Jeśli grasz muzykę spoza tego repertuaru, problem znika u źródła - nie ma komu płacić tantiem, bo żadna z tych organizacji nie reprezentuje tej muzyki.

Tak działa muzyka bez ZAIKS: własna biblioteka utworów z licencją komercyjną. Dla firmy oznacza to koniec z pismami od kilku podmiotów, jeden przewidywalny koszt i certyfikat licencji w PDF na wypadek kontroli.